Autor: Norbert Barwicki

Aby zdalnie zarządzać serwerem Linux (Debian) przez SSH, należy zainstalować i skonfigurować serwer SSH, zadbać o bezpieczeństwo dostępu oraz znać podstawowe komendy i techniki pracy. Poniższy poradnik prowadzi krok po kroku przez cały proces – od instalacji po dobre praktyki administracyjne. 1. Czym jest SSH i do czego służy? SSH (Secure Shell) to protokół sieciowy służący do bezpiecznego zdalnego logowania, administracji oraz przesyłania plików pomiędzy komputerami, szyfrujący całą komunikację oraz dane logowania, co czyni go bezpieczniejszym od starszych rozwiązań typu Telnet. Podstawowe zastosowania SSH: Bezpieczne logowanie się do konsoli serwera Zdalne wykonywanie poleceń i uruchamianie procesów Przesyłanie plików (SCP, SFTP)…

Aby zmienić czcionkę i jej rozmiar w oknie terminala Linuksa, należy użyć ustawień terminala dostosowanych do danego środowiska graficznego. Poniżej znajduje się rozbudowany poradnik krok po kroku z wyjaśnieniami – instrukcja dotyczy najpopularniejszych emulatorów terminala (GNOME Terminal, KDE Konsole, XFCE Terminal i inne), a także uniwersalne wskazówki. 1. Dlaczego zmiana czcionki i jej rozmiaru w terminalu jest ważna? Dobranie odpowiedniej czcionki i rozmiaru znacząco wpływa na: czytelność tekstu, co zmniejsza zmęczenie oczu, komfort pracy przy programowaniu i administracji, dostosowanie środowiska do własnych potrzeb, szczególnie na ekranach o wysokiej rozdzielczości. 2. Zmiana czcionki i rozmiaru w popularnych emulatorach terminala GNOME Terminal…

Aby zainstalować TeamViewer na systemie CentOS (np. CentOS 8–9), należy przejść przez kilka kroków, uwzględniając wymagania dotyczące repozytoriów i zależności. Poniżej znajduje się szczegółowy poradnik krok po kroku, wraz z wyjaśnieniami każdego etapu. 1. Wymagania wstępne Uprawnienia administratora – musisz być zalogowany jako użytkownik z prawami sudo lub root. Połączenie z Internetem. Dostęp do terminala. 2. Aktywacja repozytorium EPEL TeamViewer wymaga niektórych pakietów, które znajdują się w repozytorium EPEL (Extra Packages for Enterprise Linux). Dodaj repozytorium EPEL poleceniem: sudo dnf install epel-release -y lub (CentOS 8+): sudo dnf -y install https://dl.fedoraproject.org/pub/epel/epel-release-latest-8.noarch.rpm 3. Instalacja narzędzi pomocniczych Narzędzie wget pozwoli pobrać pakiet…

Aby zainstalować czcionki TrueType (TTF) w systemie Ubuntu, możesz skorzystać zarówno z narzędzi graficznych, jak i konsoli tekstowej. Poniżej znajdziesz rozbudowany poradnik krok po kroku, obejmujący różne scenariusze instalacji, najważniejsze wyjaśnienia oraz dobre praktyki. 1. Czym są czcionki TrueType (TTF)? TrueType to popularny format czcionek obsługiwany przez większość systemów operacyjnych (Windows, macOS, Linux). Czcionki te mają rozszerzenie .ttf i oferują wysoką jakość wyświetlania zarówno na ekranie, jak i w druku. 2. Skąd pobrać czcionki TrueType? Bezpłatne czcionki można znaleźć np. na stronach takich jak fontspace.com, Google Fonts, czy dafont.com. Możesz także skopiować własne czcionki z systemu Windows z katalogu C:\Windows\Fonts.…

Aby skutecznie kopiować i wklejać tekst w terminalu Debiana, warto poznać różne dostępne metody – zarówno dla początkujących, jak i zaawansowanych użytkowników. Poniżej znajdziesz wyczerpujący poradnik opisujący skróty klawiaturowe, obsługę schowków, pracę z myszą oraz narzędzia terminalowe, a także szczegółowe wyjaśnienia mechanizmu działania tych rozwiązań. 1. Skróty klawiaturowe w terminalu Debiana Najpopularniejsze emulatory terminala (np. GNOME Terminal, KDE Konsole, XFCE Terminal) NIE używają klasycznych skrótów Ctrl+C / Ctrl+V do kopiowania i wklejania tekstu, gdyż Ctrl+C pełni inną funkcję (zamyka proces w terminalu). Zamiast tego używamy: Kopiowanie – Ctrl+Shift+C Wklejanie – Ctrl+Shift+V Instrukcja krok po kroku – Zaznacz tekst w terminalu,…

Polecenie cron w systemie Linux umożliwia automatyczne wykonywanie zaplanowanych zadań (skryptów, poleceń, kopii bezpieczeństwa) o określonych godzinach lub w regularnych odstępach czasu. Poniżej znajdziesz szczegółowy, krok po kroku poradnik dla początkujących i średniozaawansowanych użytkowników Linuksa. 1. Czym jest cron i crontab? cron to demon systemowy (czyli program działający w tle), który uruchamia zadania w określonych chwilach, zgodnie z harmonogramem zapisanym w plikach crontab. crontab (ang. „cron table”) to plik z listą zadań do wykonywania przez crona – każdy użytkownik może mieć własny plik crontab. 2. Podstawy obsługi crontaba Edytowanie własnych zadań crona Aby rozpocząć edycję własnego pliku crontab, użyj polecenia:…

Dodawanie i zarządzanie kontami użytkowników w systemie Linux to jedno z najważniejszych zadań każdego administratora. Prawidłowa konfiguracja i obsługa kont wpływa na bezpieczeństwo, stabilność oraz wygodę pracy w systemie. Poniżej znajdziesz kompleksowy poradnik — krok po kroku — obejmujący praktycznie wszystkie aspekty obsługi użytkowników: od tworzenia kont, przez modyfikację i nadawanie uprawnień, po ich usuwanie i zarządzanie grupami. 1. Podstawy zarządzania użytkownikami w Linuksie Podstawowym celem zarządzania kontami jest kontrola, kto i na jakich zasadach może korzystać z systemu oraz jego zasobów. Każdy użytkownik posiada własne konto, katalog domowy oraz indywidualne uprawnienia. Najważniejsze pojęcia – root — superużytkownik, który ma…

Skrót Ctrl+Alt+Del w Linuksie może służyć do szybkiego wylogowania się z sesji lub „miękkiego” restartowania systemu, jednak jego działanie różni się w zależności od dystrybucji, środowiska graficznego oraz konfiguracji systemu. 1. Podstawowa funkcja – Wylogowanie i zamykanie systemu W wielu dystrybucjach Linuksa (np. Ubuntu), po naciśnięciu Ctrl+Alt+Del w środowisku graficznym domyślnie pojawia się okno potwierdzenia wylogowania, zamknięcia, ponownego uruchomienia lub zablokowania sesji. W niektórych systemach, zwłaszcza na ustawieniach domyślnych, skrót ten może od razu rozpocząć procedurę wylogowania. Typowe akcje dostępne po skrócie: Wyloguj Zamknij komputer Restartuj komputer Zablokuj ekran W systemach serwerowych lub wirtualnych konsolach (tryb tekstowy) naciśnięcie Ctrl+Alt+Del zwykle…

Aby sprawdzić, do których grup należy użytkownik w systemie Linux, masz do dyspozycji kilka prostych poleceń oraz plików systemowych. Poniżej znajdziesz rozbudowany poradnik krok po kroku, wraz z wyjaśnieniami dotyczącymi roli grup w Linuksie oraz praktycznymi przykładami. Czym są grupy użytkowników w Linuksie? Grupa użytkowników to logiczny zbiór kont użytkowników, który ułatwia zarządzanie uprawnieniami do plików, katalogów oraz usług systemowych. Każdy użytkownik należy zawsze do co najmniej jednej grupy zwanej grupą podstawową (primary group), ale może też należeć do wielu grup dodatkowych (secondary groups). Dzięki grupom możesz łatwo nadawać, odbierać lub kontrolować dostęp do zasobów wielu użytkownikom jednocześnie. W jaki…

Aby ukryć plik lub folder w systemie Ubuntu, wystarczy zmienić jego nazwę tak, aby zaczynała się od kropki (.). Pliki i katalogi z kropką na początku nazwy są domyślnie niewidoczne w menedżerze plików i przy standardowych poleceniach listowania w terminalu. 1. Dlaczego pliki z kropką są ukryte? W Linuksie pliki i foldery, których nazwy zaczynają się od znaku . (kropka), są traktowane jako ukryte. To standard wywodzący się z Uniksa. Należą do nich np. ustawienia aplikacji lub katalogi z danymi konfiguracyjnymi użytkownika. 2. Ukrywanie pliku i folderu – poradnik krok po kroku A. Ukrywanie przez zmianę nazwy w menedżerze plików…