Autor: Norbert Barwicki

Norbert Barwicki pracuje z systemami Linux od 2007 roku, kiedy to zainstalował swoją pierwszą dystrybucję Ubuntu 7.04. Przez lata eksperymentował z ponad 15 różnymi dystrybucjami, w tym Fedora, Debian, Arch Linux i Gentoo, a od 2015 roku specjalizuje się w administracji serwerami opartymi na CentOS i Red Hat Enterprise Linux. Jako certyfikowany administrator Linux (RHCSA od 2018 roku) dzieli się swoją wiedzą na Linuksowo.pl, gdzie opublikował już ponad 100 artykułów pomagających użytkownikom w przejściu na świat open source.

Bezpieczeństwo linux

Mimo że Linux uchodzi za jeden z najbezpieczniejszych systemów operacyjnych, samo korzystanie z otwartego oprogramowania nie chroni przed śledzeniem przez dostawców internetu, cenzurą czy atakami w publicznych sieciach Wi-Fi. W 2026 roku użytkownicy linuksa stoją przed nowymi wyzwaniami – rosnącą inwigilacją, blokadami treści w UE i poza nią oraz coraz agresywniejszymi próbami monitorowania aktywności online. Szukasz dobrego i sprawdzonego dostawcy VPN? Zobacz ranking najlepszych VPN dla Linuxa. Wprowadzenie: po co VPN na Linuksie? Niezależnie od tego, czy korzystasz z Ubuntu 24.04 LTS, Debian 12, Fedora 40 czy Linux Mint 21.3, Twoje połączenie internetowe pozostaje widoczne dla wielu podmiotów. Administratorzy serwerów,…

Czytaj dalej
Bizneswoman siedzi przy biurku, pokazując tablet na tle spadających niebieskich niewyraźnych liter

Nextcloud to wydajne, otwartoźródłowe rozwiązanie do samodzielnie hostowanego udostępniania plików i współpracy, dające pełną kontrolę nad infrastrukturą danych. Ten przewodnik prowadzi przez instalację i konfigurację Nextcloud na serwerze Linux: wymagania, bazę danych, serwer WWW, strojenie PHP, wdrożenie SSL/TLS oraz optymalizację po instalacji. Dzięki temu administratorzy i zaawansowani użytkownicy szybko uruchomią stabilną, bezpieczną i wydajną instancję Nextcloud, spełniającą wymagania organizacji w zakresie prywatności, dostępności i skalowalności. Wszystkie współzależne komponenty — Linux, baza, serwer WWW, PHP i usługi pomocnicze — muszą być poprawnie skonfigurowane, aby zapewnić pełną funkcjonalność i bezpieczeństwo. Wymagania systemowe i przygotowanie środowiska Przed instalacją oceń infrastrukturę względem wymagań. Nextcloud…

Czytaj dalej
Digital Representation of CO2 and Energy Icons on Computer Screen

PostgreSQL to jedno z najpotężniejszych i najczęściej wykorzystywanych otwartoźródłowych systemów zarządzania relacyjnymi bazami danych, oferujące zaawansowane funkcje integralności danych, optymalizacji wydajności i skalowalności. Ten kompleksowy przewodnik prowadzi krok po kroku przez instalację, konfigurację, zabezpieczanie i podstawową administrację PostgreSQL na serwerach Ubuntu – od przygotowania systemu po logowanie, kopie zapasowe i replikację. Wymagania systemowe i wstępne kroki instalacji PostgreSQL Aby zapewnić stabilną pracę PostgreSQL, zweryfikuj minimalne wymagania i przygotuj środowisko: ubuntu 22.04 lub nowsze, co najmniej 1 GB pamięci RAM (więcej zalecane w produkcji), wystarczająca przestrzeń dyskowa na binaria i katalog danych, działające połączenie sieciowe, dostęp roota lub konto z uprawnieniami…

Czytaj dalej
Kobieta używa telefonu do internetowego przelewu płatności bankowych na laptopie Aplikacja biznesowa Zakupy online

Ten kompleksowy artykuł przedstawia szczegółowe omówienie instalacji i konfiguracji Nginx jako serwera WWW oraz odwrotnego serwera proxy w systemach Ubuntu. Nginx to potężne i elastyczne rozwiązanie dla nowoczesnej infrastruktury webowej, obejmujące pełny cykl wdrożenia — od instalacji, przez konfigurację reverse proxy z równoważeniem obciążenia, terminację SSL/TLS i twarde utwardzanie bezpieczeństwa. Stosując opisane metody, administratorzy mogą przygotować produkcyjne wdrożenia Nginx, obsługujące dynamiczne aplikacje, złożone reguły trasowania i wymagające wzorce ruchu przy zachowaniu wysokiego poziomu bezpieczeństwa i wydajności. Wprowadzenie do Nginx i jego podstawowej architektury Nginx, wymawiany jako „Engine-X”, to nowoczesny, wysokowydajny serwer WWW i odwrotny serwer proxy, powszechnie wykorzystywany we współczesnej…

Czytaj dalej
Kobiece dłonie z manicure na klawiaturze laptopa i ostrzeżeniem na ekranie komputera zhakowane Zdjęcie wysokiej jakości

Fail2Ban to zaawansowane narzędzie zapobiegania włamaniom w języku Python, które automatycznie chroni serwery Linuksa, monitorując logi systemowe i blokując adresy IP wykazujące złośliwe zachowania. Oprogramowanie analizuje logi uwierzytelniania, serwera WWW, poczty oraz innych usług w poszukiwaniu podejrzanych wzorców (np. wielokrotnych nieudanych logowań) i reaguje blokadą IP przy użyciu reguł zapory sieciowej. Poniższy przewodnik pokazuje krok po kroku instalację, konfigurację i zaawansowane techniki pracy z Fail2Ban. Zrozumienie architektury i zasad działania Fail2Ban Fail2Ban to elastyczny system ochrony, który łączy wyrażenia regularne do analizy logów z regułami zapory do blokowania ruchu. Gdy w zdefiniowanym oknie czasowym wykryje określoną liczbę nieudanych prób logowania…

Czytaj dalej
Koncepcja protokołu sieci prywatnej wirtualnej (VPN) Ręka człowieka używająca tabletu cyfrowego z ikoną vpn na ekranie VR

Zapora sieciowa to pierwsza i jedna z najważniejszych linii obrony przed nieautoryzowanym dostępem do serwerów i systemów komputerowych. UFW (Uncomplicated Firewall) upraszcza zarządzanie zaporą na Linuksie, szczególnie w Ubuntu, eliminując złożoność iptables i oferując intuicyjny interfejs CLI. Ten przewodnik omawia konfigurację UFW: od podstaw, przez reguły i porty, po zaawansowane funkcje, monitorowanie i najlepsze praktyki bezpieczeństwa. Fundamenty UFW – czym jest i dlaczego warto go stosować UFW to przyjazny interfejs do zarządzania regułami iptables. Minimalizuje ryzyko błędów konfiguracyjnych dzięki prostym, czytelnym poleceniom. Zamiast skomplikowanych komend iptables, używasz krótkich, zrozumiałych instrukcji. Netfilter w jądrze Linuksa odpowiada za filtrowanie pakietów w czasie…

Czytaj dalej

Dowiedz się, jak działa „apt-get update” i dlaczego jest kluczowy dla zarządzania pakietami w systemach opartych na Debianie. Poznaj proces aktualizacji listy pakietów i synchronizacji plików indeksu. Co to jest apt-get update? Komenda apt-get update w systemach opartych na Debianie, takich jak Ubuntu, służy do aktualizacji listy dostępnych pakietów. Pobiera ona zdefiniowane dane z repozytoriów i źródeł, co pozwala systemowi mieć aktualne informacje o wersjach oraz zależnościach pakietów. Jej główną funkcją jest synchronizacja plików indeksowych pakietów, co umożliwia użytkownikom śledzenie najnowszych aktualizacji dla już zainstalowanego oprogramowania. Warto zauważyć, że proces ten nie prowadzi do instalacji nowych wersji ani ich aktualizacji;…

Czytaj dalej

Poznaj polecenie grep, niezbędne narzędzie do przeszukiwania tekstu w systemach uniksopodobnych. Dowiedz się, jak używać wyrażeń regularnych i zaawansowanych opcji grep. Co to jest grep? Grep to narzędzie wykorzystywane w systemach uniksowych do wyszukiwania wzorców w tekstach. Jego nazwa wywodzi się od angielskiego „Global Regular Expression Print”, co oznacza globalne drukowanie za pomocą wyrażeń regularnych. Grep pozwala na odnalezienie oraz wydobycie linii z plików tekstowych, które odpowiadają podanym wzorcom. To niezastąpione narzędzie dla programistów i administratorów systemów, którzy potrzebują szybko przeszukać ogromne ilości danych. Grep umożliwia sprawne przeszukiwanie zarówno przy wykorzystaniu prostych, jak i skomplikowanych wyrażeń regularnych. Dzięki temu jest…

Czytaj dalej

Fedora czy Ubuntu? Poznaj kluczowe różnice, w tym instalację, konfigurację i zarządzanie pakietami. Dowiedz się, która dystrybucja Linuksa najlepiej spełni Twoje wymagania. Fedora vs Ubuntu: Wprowadzenie do Dystrybucji Linuksa Fedora i Ubuntu to dwie znane dystrybucje Linuksa, które przyciągają zarówno nowicjuszy, jak i bardziej zaawansowanych użytkowników. Oba systemy działają na jądrze Linux, oferując różnorodne wrażenia dostosowane do specyficznych wymagań. Fedora jest częstym wyborem dla entuzjastów innowacji i nowych technologii, natomiast Ubuntu uchodzi za bardziej przystępne dla początkujących, co czyni je idealnym punktem startowym w świecie Linuksa. Obie te dystrybucje wyróżniają się elastycznością i imponującymi możliwościami. Stanowią solidną bazę zarówno do…

Czytaj dalej
turned on laptop on table

Poznaj GPG – potężne narzędzie do szyfrowania i podpisywania danych. Dowiedz się, jak generować klucze GPG oraz jakie algorytmy szyfrowania wspiera. Czytaj więcej! Co to jest GPG i jak działa? GPG, znane również jako GNU Privacy Guard, to narzędzie służące do bezpiecznej wymiany informacji i ochrony danych. Pracuje zgodnie ze standardem OpenPGP, co zapewnia wysokie standardy w zakresie szyfrowania i podpisów cyfrowych. Wykorzystuje zarówno szyfry symetryczne, jak i asymetryczne, by skutecznie chronić wiadomości oraz tworzyć cyfrowe autoryzacje. Dzięki możliwości obsługi za pomocą wiersza poleceń GPG jest idealnym rozwiązaniem dla tych, którzy potrzebują większej kontroli nad procesami kryptograficznymi. Kluczowe w działaniu…

Czytaj dalej