Autor: Norbert Barwicki

Norbert Barwicki pracuje z systemami Linux od 2007 roku, kiedy to zainstalował swoją pierwszą dystrybucję Ubuntu 7.04. Przez lata eksperymentował z ponad 15 różnymi dystrybucjami, w tym Fedora, Debian, Arch Linux i Gentoo, a od 2015 roku specjalizuje się w administracji serwerami opartymi na CentOS i Red Hat Enterprise Linux. Jako certyfikowany administrator Linux (RHCSA od 2018 roku) dzieli się swoją wiedzą na Linuksowo.pl, gdzie opublikował już ponad 100 artykułów pomagających użytkownikom w przejściu na świat open source.

MacBook Pro showing programming language

Poznaj edytor strumieniowy sed, kluczowe narzędzie do przetwarzania tekstu w systemach uniksowych. Odkryj jego zastosowania, składnię poleceń oraz techniki zaawansowane. Co to jest sed? Sed to narzędzie do edycji tekstu, które umożliwia przetwarzanie plików w sposób strumieniowy. Jego podstawowym celem jest wprowadzanie zmian w tekście podczas jednorazowego przeglądu danych wejściowych, co sprawia, że działa szybciej niż inne edytory. Dzięki funkcji filtrowania tekstu w potoku, sed jest idealny do efektywnego przetwarzania dużych zbiorów danych. Przykładowo, sed można wykorzystać do: prostych operacji zamiany, modyfikacji fragmentów tekstu, bardziej skomplikowanych manipulacji za pomocą wyrażeń regularnych. Historia i pochodzenie sed Poznanie historii i genezy narzędzia…

Czytaj dalej

Poznaj najpopularniejsze dystrybucje Linuxa i dowiedz się, które z nich są idealne dla początkujących oraz zaawansowanych użytkowników. Sprawdź także wsparcie społeczności i aktualizacje. Jakie są najpopularniejsze dystrybucje Linuxa? Linux to system operacyjny, który zdobywa sympatię zarówno profesjonalistów, jak i entuzjastów. Jego różnorodne dystrybucje oferują unikalne funkcje i korzyści, a ich popularność często mierzy się poprzez liczbę wizyt na stronach internetowych. Wśród licznych dystrybucji szczególnie wyróżniają się te o uniwersalnym zastosowaniu. Dwie z nich cieszą się wyjątkową renomą: Ubuntu – słynie z łatwości obsługi oraz szerokiego wsparcia ze strony społeczności, co czyni je doskonałym wyborem dla nowicjuszy; Fedora – wspierana przez…

Czytaj dalej
Pojemnik na klawiaturowej ilustracji 3d

Docker zrewolucjonizował sposób, w jaki deweloperzy i administratorzy systemów wdrażają aplikacje, dostarczając lekką platformę konteneryzacyjną, która zapewnia spójność między różnymi środowiskami. Ten kompleksowy artykuł szczegółowo omawia instalację, konfigurację i praktyczne użycie Dockera na Ubuntu – od pierwszego uruchomienia po zaawansowane praktyki konteneryzacyjne. Obejmuje on instalację na Ubuntu 20.04 i Ubuntu 24.04 LTS, konfigurację uprawnień użytkownika, podstawowe pojęcia (obrazy i kontenery), tworzenie obrazów przez Dockerfile, Docker Compose do orkiestracji wielu kontenerów, konfigurację sieci, najlepsze praktyki bezpieczeństwa oraz rozwiązywanie typowych problemów. Przygotowanie systemu i instalacja Dockera na Ubuntu Przed rozpoczęciem instalacji Dockera właściwe przygotowanie systemu zapewnia płynne wdrożenie i optymalną wydajność. Upewnij…

Czytaj dalej
Mężczyzna programista pracujący na komputerze stacjonarnym z wieloma monitorami w biurze w firmie programistycznej. Technologie programowania i kodowania stron internetowych

iftop to jedno z najważniejszych narzędzi dla administratorów systemów Linux – pozwala na monitorowanie ruchu sieciowego w czasie rzeczywistym na poziomie poszczególnych połączeń między hostami. W przeciwieństwie do narzędzi pokazujących wyłącznie statystyki interfejsów, iftop prezentuje rzeczywiste przepływy danych między konkretnymi parami hostów, dzięki czemu łatwiej wskazać źródła problemów z przepustowością. Przegląd narzędzia iftop i jego znaczenie w administracji sieciowej Historia i charakterystyka narzędzia iftop to narzędzie wiersza poleceń stworzone przez Paula Warrena, którego pierwsza wersja ukazała się 29 marca 2002 roku. Nazwa łączy „interface” i „top”, nawiązując do klasycznego programu top, lecz monitoruje aktywność sieciową zamiast procesów. Program jest dostępny…

Czytaj dalej
black pencil on ruled notepad beside white ceramic mug and gray laptop computer

Poznaj świat edytorów tekstu, odkrywając ich podstawowe i zaawansowane funkcje, takie jak podświetlanie składni czy współpraca w czasie rzeczywistym. Wybierz najlepszy dla siebie! Co to jest edytor tekstu? Edytor tekstu to narzędzie komputerowe służące do tworzenia i modyfikowania treści. Pozwala użytkownikowi na wprowadzanie zmian oraz dodawanie nowych fragmentów tekstu. W odróżnieniu od tradycyjnych maszyn do pisania, oferuje szeroki wachlarz funkcji, które ułatwiają formatowanie i organizację dokumentów. Przykładowo, umożliwia korektę błędów ortograficznych oraz wykonywanie bardziej skomplikowanych operacji. Na rynku dostępnych jest wiele aplikacji do edycji tekstu, które różnią się między sobą pod względem możliwości i stopnia zaawansowania: Microsoft Word – popularny…

Czytaj dalej
white wireless keyboard

Poznaj świat chroot, narzędzia izolującego procesy i chroniącego system przed atakami. Dowiedz się, jak skonfigurować środowisko oraz odkryj jego zalety i wady. Co to jest chroot? Chroot to polecenie w systemach Unix, które zmienia katalog główny dla bieżącego procesu i jego potomnych. Pozwala to uruchomić program w izolowanym środowisku określanym jako „więzienie chroot”. Takie oddzielenie procesu od reszty systemu zwiększa bezpieczeństwo oraz ułatwia testowanie i debugowanie aplikacji. Dzięki chroot można rozpocząć działanie programu z nowym katalogiem głównym, co tworzy zmienione środowisko dla procesów. W praktyce służy to do izolacji i ochrony przed potencjalnymi atakami, gdyż dostęp do zasobów ogranicza się…

Czytaj dalej
Młody chłopak wypróbowuje drona, podczas gdy młoda dziewczyna pracuje na tablecie

Proton to rewolucyjne narzędzie Valve, które pozwala uruchamiać większość gier Windows na Linuksie bez dual-bootu czy maszyn wirtualnych. Ekosystem gamingu na Linuksie przeszedł spektakularną transformację, a Proton stał się jej kluczowym elementem, otwierając dostęp do ogromnej biblioteki gier Steam. Ten poradnik prowadzi krok po kroku przez konfigurację Steam i Protona, pokazuje techniki optymalizacji wydajności oraz sposoby rozwiązywania typowych problemów. Znajdziesz tu także alternatywne narzędzia, dobre praktyki zarządzania prefixami Wine i rekomendacje dla różnych konfiguracji sprzętowych. Zrozumienie fundamentów – co to jest Proton i dlaczego zmienia grę w gamingu na Linuksie Proton to warstwa kompatybilności od Valve oparta na zmodyfikowanym Wine,…

Czytaj dalej
Flaga Ukrainy w tle i komunikat „Brak wojny” na cyfrowym ekranie Wojna z Rosją Sankcje cybernetyczne upadek gospodarczy Wiadomość dla pokoju na świecie

Security-Enhanced Linux (SELinux) to zaawansowany system kontroli dostępu opracowany przez amerykańską Agencję Bezpieczeństwa Narodowego (NSA) w celu wzmocnienia bezpieczeństwa systemów opartych na Linuksie poprzez implementację obowiązkowej kontroli dostępu (Mandatory Access Control – MAC) na poziomie jądra systemu operacyjnego. W przeciwieństwie do tradycyjnych modeli bezpieczeństwa opartych na uprawnieniach użytkownika, SELinux egzekwuje ściśle zdefiniowane polityki bezpieczeństwa, które limitują możliwości procesów i użytkowników niezależnie od ich uprawnień w systemie plików. Niniejszy artykuł przedstawia kompleksowe omówienie architektury SELinux, jego mechanizmów bezpieczeństwa oraz praktycznych sposobów wzmacniania odporności systemów Linux na ataki i eksploatację luk, a także analizuje wyzwania związane z wdrażaniem i konfiguracją. Geneza i…

Czytaj dalej
Kłódka i laptop z polem hasła. Pojęcia dotyczące prywatności informacji i bezpieczeństwa cybernetycznego

Konfiguracja kluczy SSH i wyłączenie uwierzytelniania hasłem to jedna z najważniejszych praktyk bezpieczeństwa na serwerach Linux, ponieważ znacząco ogranicza skuteczność ataków brute force przy zachowaniu bezpiecznego, zdalnego dostępu. Uwierzytelnianie kluczami kryptograficznymi wymaga wygenerowania pary kluczy, wdrożenia klucza publicznego na serwerach zdalnych oraz odpowiedniej konfiguracji demona SSH tak, aby odrzucał próby logowania hasłem. Ten artykuł prowadzi przez cały proces — od generowania kluczy, przez twardnienie konfiguracji serwera i poprawne uprawnienia plików, po typowe problemy i zaawansowane środki bezpieczeństwa, które administratorzy systemów Linux powinni znać, aby chronić swoją infrastrukturę. Zrozumienie metod uwierzytelniania SSH i ich implikacji bezpieczeństwa SSH (Secure Shell) zapewnia szyfrowaną…

Czytaj dalej

Logical Volume Manager (LVM) to zaawansowana warstwa abstrakcji magazynowania, która oddziela widok logiczny od fizycznej struktury dysków, umożliwiając elastyczne zarządzanie przestrzenią w systemach Linux. Mechanizm wykorzystuje sterownik device-mapper w jądrze, zapewniając partycjonowanie niezależne od fizycznego układu dysku. Niniejszy przewodnik przedstawia tworzenie, konfigurację i zarządzanie LVM: od podstaw po zaawansowane funkcje, takie jak mirroring, striping, snapshoty oraz thin provisioning. Znajdziesz tu gotowe polecenia, strategie migracji danych i sprawdzone praktyki dla bezpiecznego i efektywnego zarządzania pamięcią masową. Fundamentalne koncepcje Logical Volume Manager LVM zmienia tradycyjny model partycjonowania: zamiast przypisywać system plików do konkretnej partycji fizycznej, wprowadza warstwę logiczną, która pozwala swobodnie gospodarować…

Czytaj dalej