Jak ukryć plik lub folder w systemie Ubuntu?

Aby ukryć plik lub folder w systemie Ubuntu, wystarczy zmienić jego nazwę tak, aby zaczynała się od kropki (.). Pliki i katalogi z kropką na początku nazwy są domyślnie niewidoczne w menedżerze plików i przy standardowych poleceniach listowania w terminalu.

1. Dlaczego pliki z kropką są ukryte?

W Linuksie pliki i foldery, których nazwy zaczynają się od znaku . (kropka), są traktowane jako ukryte. To standard wywodzący się z Uniksa. Należą do nich np. ustawienia aplikacji lub katalogi z danymi konfiguracyjnymi użytkownika.

2. Ukrywanie pliku i folderu – poradnik krok po kroku

A. Ukrywanie przez zmianę nazwy w menedżerze plików

1. Otwórz menedżer plików (np. Pliki/Nautilus).
2. Znajdź plik lub folder, który chcesz ukryć.
3. Kliknij prawym przyciskiem myszy i wybierz opcję „Zmień nazwę”.
4. Dodaj kropkę na początku nazwy (np. z zdjęcie.jpg na .zdjęcie.jpg lub z Projekt na .Projekt).
5. Zatwierdź zmianę.

Plik lub folder zniknie z widoku – będzie widoczny dopiero po włączeniu pokazywania plików ukrytych.

B. Ukrywanie przez terminal

1. Otwórz terminal (skrót: Ctrl + Alt + T).
2. Przejdź do katalogu, gdzie znajduje się plik lub folder. Przykład:

 cd ~/Dokumenty 

3. Zmień nazwę, dodając kropkę na początku. Przykłady:

• Dla pliku:

   mv nazwa_pliku.txt .nazwa_pliku.txt 

• Dla folderu: bash mv katalog .katalog

3. Sprawdź ukrycie, wpisując:

 ls 

Ukryty plik/folder nie będzie widoczny.

5. Aby wyświetlić także ukryte pliki/foldery w terminalu, użyj:

 ls -a 

3. Jak pokazać (odkryć) pliki ukryte?

• W menedżerze plików – naciśnij klawisze Ctrl + H. Domyślne skróty działają w Nautilusie i większości innych programów.
• W terminalu – użyj polecenia ls -a lub ls -la, by wyświetlić wszystkie pliki, również ukryte.

4. Metoda zaawansowana – ukrywanie bez zmiany nazwy

Można także użyć pliku konfiguracyjnego menedżera plików .hidden w danym katalogu, aby ukryć wybrane pliki/foldery tylko w menedżerze plików, bez zmiany nazw plików. Ta metoda nie zadziała w terminalu.

1. Utwórz plik .hidden w wybranym folderze.
2. Wpisz nazwy plików/katalogów, które chcesz ukryć (każda nazwa w osobnej linii).
3. Po zapisaniu zmiany w .hidden, odśwież widok katalogu.

5. Informacje dodatkowe

• Ukrywanie nie chroni przed dostępem – każdy kto zna nazwę, może otworzyć plik/folder.
• Usuwanie plików ukrytych przebiega tak samo jak innych, np.:

 rm .ukryty_plik.txt 

lub folder:

 rm -r .ukryty_folder 

• Ochrona dostępu – jeśli chcesz dodatkowo zabezpieczyć dostęp (np. hasłem), użyj szyfrowania lub zmień prawa dostępu (chmod).

6. Najczęstsze pytania i odpowiedzi

Jak sprawdzić, czy plik jest ukryty?

• Jeśli jego nazwa zaczyna się od kropki, jest ukryty dla systemu plików.

Czy ukryty plik można znaleźć wyszukiwarką?

• Tak, jeśli włączysz pokazywanie plików ukrytych (Ctrl + H lub ls -a).

Czy można jednym poleceniem ukryć wiele plików?

• Tak, np.:

 for f in *; do mv "$f" ".$f"; done 

(Uwaga: ukryje wszystkie pliki w folderze!).

Ukrywanie plików i katalogów w Ubuntu to szybki i prosty sposób na uporządkowanie widoku lub „schowanie” niektórych elementów, ale nie jest to metoda ochrony danych przed niepowołanym dostępem.