Autor: Norbert Barwicki
Norbert Barwicki pracuje z systemami Linux od 2007 roku, kiedy to zainstalował swoją pierwszą dystrybucję Ubuntu 7.04. Przez lata eksperymentował z ponad 15 różnymi dystrybucjami, w tym Fedora, Debian, Arch Linux i Gentoo, a od 2015 roku specjalizuje się w administracji serwerami opartymi na CentOS i Red Hat Enterprise Linux. Jako certyfikowany administrator Linux (RHCSA od 2018 roku) dzieli się swoją wiedzą na Linuksowo.pl, gdzie opublikował już ponad 100 artykułów pomagających użytkownikom w przejściu na świat open source.
Conky to potężne, konfigurowalne narzędzie do monitorowania systemu w Linuksie, pozwalające na prezentację informacji o zasobach na pulpicie w formie wysoce konfigurowalnych widżetów. Poniżej znajdziesz kompletny, krok po kroku poradnik dotyczący instalacji, konfiguracji i używania Conky, wraz z wyjaśnieniami dla początkujących i bardziej zaawansowanych użytkowników. 1. Co to jest Conky? — Kluczowe możliwości Conky umożliwia monitorowanie i wyświetlanie: obciążenia CPU, zużycia pamięci RAM, temperatur (CPU/GPU), aktywności sieci, stanu dysków, wybranych informacji systemowych (np. czas, pogoda, uptime). Jest lekki, działa w tle i pozwala na pełną personalizację wyglądu oraz treści prezentowanych widgetów. 2. Instalacja Conky Na systemach opartych o Debian/Ubuntu Otwórz…
Aby zainstalować VMware Workstation Pro lub Workstation Player na systemie Ubuntu, należy postępować zgodnie z poniższym, rozbudowanym poradnikiem. Przewodnik obejmuje pobranie instalatora, instalację wymaganych zależności, uruchomienie instalatora, oraz pierwsze kroki po instalacji – wszystko z wyjaśnieniami i uwagami istotnymi dla użytkowników Linuksa. 1. Wymagania wstępne System operacyjny – Ubuntu (zalecane najnowsze LTS, np. 22.04/24.04) Uprawnienia administratora – Potrzebny dostęp do polecenia sudo Dostęp do Internetu – Pobranie instalatora VMware i ewentualnych zależności. 2. Pobranie instalatora VMware Workstation Przejdź na oficjalną stronę VMware. Znajdź sekcję Workstation Pro for Linux i kliknij Download Now. Plik będzie mieć rozszerzenie .bundle (np. VMware-Workstation-Full-17.x.x-xxxxxxx.x86_64.bundle). Zapamiętaj…
Jak zmienić układ klawiatury w systemie Ubuntu?
Zmiana układu klawiatury w Ubuntu jest bardzo prosta i w pełni konfigurowalna – zarówno z poziomu środowisk graficznych (jak GNOME, Xfce, LXDE), jak i za pomocą terminala. Poniżej znajdziesz szczegółowy poradnik krok po kroku, który pozwoli szybko dostosować układ klawiatury do własnych potrzeb oraz wyjaśni wszystkie dostępne opcje i najważniejsze ustawienia. Krok 1: Dodawanie nowego układu klawiatury (GNOME/Ubuntu Desktop) Otwórz Ustawienia systemowe Kliknij ikonę zębatki w prawym górnym rogu ekranu i wybierz Ustawienia (lub „System Settings”). Przejdź do ustawień klawiatury W menu po lewej stronie wybierz Klawiatura (Keyboard) lub Region i język (Region & Language), w zależności od wersji Ubuntu.…
Aby planować zadania za pomocą cron w systemie Ubuntu, należy przeanalizować kilka kluczowych zagadnień: zasadę działania crona, składnię, uprawnienia, podstawowe polecenia oraz przykłady i najlepsze praktyki. Oto kompletny poradnik krok po kroku, który możesz opublikować na stronie poświęconej Linuksowi: 1. Co to jest cron i do czego służy? Cron to systemowy demon pozwalający na automatyczne uruchamianie poleceń lub skryptów w zadanych odstępach czasu. Umożliwia automatyzację zadań takich jak kopie zapasowe, aktualizacje, czyszczenie katalogów czy synchronizacja danych. 2. Składnia zadań w cronie (cron expression) Wpisy w cron definiują precyzyjnie, kiedy dane polecenie ma się wykonać. Podstawowa składnia – * * *…
Aby zainstalować serwer FTP (vsftpd) z obsługą TLS na Ubuntu, postępuj według poniższego szczegółowego poradnika. Instrukcje przeznaczone są dla administratorów Linuxa oraz użytkowników, którzy chcą zapewnić bezpieczną transmisję plików przez FTP poprzez szyfrowanie TLS/SSL. 1. Aktualizuj system Zawsze przed instalacją nowego oprogramowania upewnij się, że system jest zaktualizowany: sudo apt update sudo apt upgrade 2. Instalacja vsftpd Zainstaluj serwer vsftpd poleceniem: sudo apt install vsftpd Po instalacji sprawdź status usługi: sudo systemctl status vsftpd Powinieneś zobaczyć informację, że vsftpd jest aktywny (running). 3. Generowanie certyfikatu SSL/TLS Aby szyfrować połączenia FTP, musisz wygenerować własny certyfikat SSL (tzw. self-signed). Zrobisz to poleceniem…
Terminal Ubuntu to potężne narzędzie pozwalające na efektywne zarządzanie systemem, plikami oraz procesami za pomocą poleceń tekstowych. Poniżej znajduje się szczegółowy przewodnik po 40 najczęściej używanych poleceniach terminala wraz z praktycznymi instrukcjami krok po kroku, kluczowymi wyjaśnieniami i przykładami zastosowania – idealny dla osób początkujących i średniozaawansowanych. 1. Nawigacja po systemie plików pwd – Wyświetla aktualną ścieżkę (“gdzie jesteś”). pwd ls – Wyświetla listę plików i katalogów. ls # podstawowa lista ls -l # lista ze szczegółami ls -a # pokazuje pliki ukryte cd – Przemieszcza do innego katalogu. cd Documents # przejdź do katalogu 'Documents’ cd .. # wyjdź…
Aby sprawdzić szczegółowe informacje o systemie i sprzęcie w Linuksie, możesz skorzystać zarówno z wbudowanych komend terminalowych, jak i z narzędzi graficznych. Poniżej znajdziesz rozbudowany poradnik krok po kroku, który przeprowadzi Cię przez najważniejsze polecenia i aplikacje, wraz z ich wyjaśnieniami oraz praktycznymi przykładami. 1. Podstawowe informacje o systemie – komenda uname Polecenie uname służy do wyświetlania podstawowych informacji o systemie operacyjnym i jądrze. Najważniejsze opcje: uname -a Wyświetla wszystkie dostępne informacje naraz: nazwę jądra nazwę hosta numer wersji jądra architekturę sprzętu Przykład: uname -a Wynik może wyglądać tak: Linux my-computer 5.15.0-58-generic #64~20.04.1-Ubuntu SMP Fri Jan 6 16:42:31 UTC 2023…
Aby włączyć tryb obraz w obrazie (Picture-in-Picture, PiP) w Google Chrome na Linuksie, możesz skorzystać z natywnych możliwości przeglądarki lub zainstalować dedykowane rozszerzenie. Poniżej znajdziesz szczegółowy, praktyczny poradnik krok po kroku – z objaśnieniami każdej metody i wszystkich funkcji, jakie zapewnia tryb PiP. Czym jest tryb „obraz w obrazie” (Picture-in-Picture)? Picture-in-Picture pozwala oglądać wideo w osobnym, zawsze widocznym okienku, które znajduje się ponad innymi otwartymi aplikacjami i oknami. Możesz równocześnie pracować i oglądać filmy, ponieważ okno z wideo jest zawsze na wierzchu, łatwo je przesuwać po ekranie i dowolnie zmieniać jego rozmiar. Krok 1 – Sprawdzenie wersji Google Chrome PiP…
Możesz przesyłać pliki przez Bluetooth w systemie Ubuntu zarówno z poziomu graficznego interfejsu, jak i za pomocą poleceń w terminalu. Poniżej znajdziesz szczegółowy poradnik krok po kroku, uwzględniający najczęstsze scenariusze, instalację niezbędnych narzędzi, wyjaśnienie ustawień oraz typowe problemy i ograniczenia. Wymagania systemowe Włączony adapter Bluetooth (wbudowany lub USB) Ubuntu 20.04 lub nowszy (instrukcje działają też na innych dystrybucjach z GNOME/KDE) (Opcjonalnie) Smartfon, komputer lub inne urządzenie obsługujące Bluetooth Przesyłanie plików przez Bluetooth za pomocą interfejsu graficznego (GUI) Włącz Bluetooth w systemie Kliknij ikonę Bluetooth na pasku systemowym lub otwórz „Ustawienia” → „Bluetooth”. Upewnij się, że Bluetooth jest aktywny (przełącznik na…
Aby zaszyfrować partycję Linuksa za pomocą VeraCrypt, należy przejść przez zestaw kroków obejmujących instalację narzędzia, wybranie i przygotowanie partycji, utworzenie wolumenu szyfrowanego, konfigurację parametrów oraz bezpieczne korzystanie z szyfrowanej przestrzeni. Poniżej znajduje się szczegółowy poradnik krok po kroku, wraz z wyjaśnieniami kluczowych zagadnień. 1. Wstęp – czym jest VeraCrypt i po co szyfrować partycje? VeraCrypt to otwartoźródłowe narzędzie do szyfrowania danych, pozwalające na zabezpieczanie całych dysków, partycji i dysków USB przy użyciu silnych algorytmów kryptograficznych. Szyfrowanie partycji chroni dane przed dostępem osób nieuprawnionych, nawet w przypadku fizycznej utraty nośnika. 2. Instalacja VeraCrypt w Linuksie Na większości dystrybucji Linuksa VeraCrypt dostępny…


