Autor: Norbert Barwicki
Norbert Barwicki pracuje z systemami Linux od 2007 roku, kiedy to zainstalował swoją pierwszą dystrybucję Ubuntu 7.04. Przez lata eksperymentował z ponad 15 różnymi dystrybucjami, w tym Fedora, Debian, Arch Linux i Gentoo, a od 2015 roku specjalizuje się w administracji serwerami opartymi na CentOS i Red Hat Enterprise Linux. Jako certyfikowany administrator Linux (RHCSA od 2018 roku) dzieli się swoją wiedzą na Linuksowo.pl, gdzie opublikował już ponad 100 artykułów pomagających użytkownikom w przejściu na świat open source.
Aby zmienić serwery DNS w systemie Ubuntu, możesz skorzystać zarówno z graficznego interfejsu użytkownika, jak i z wiersza poleceń. Poniżej znajdziesz szczegółowy poradnik krok po kroku, obejmujący różne metody konfiguracji – dla wersji desktopów i serwerów oraz dla różnych środowisk sieciowych. Dlaczego warto zmieniać serwery DNS? DNS (Domain Name System) odpowiada za tłumaczenie adresów domenowych (np. www.example.com) na adresy IP rozpoznawane przez komputery. Zmiana domyślnych serwerów DNS może: przyspieszyć ładowanie stron, zwiększyć prywatność i bezpieczeństwo, umożliwić korzystanie z filtrów rodzicielskich lub blokad reklam. Sposób 1 – Graficzny interfejs użytkownika (dla Ubuntu Desktop) 1. Otwórz Ustawienia systemowe. Kliknij ikonę sieci (lub…
Najpopularniejszym i najszybszym sposobem otwarcia terminala w systemie Ubuntu jest użycie skrótu klawiaturowego Ctrl + Alt + T, ale możesz to zrobić również na kilka innych sposobów w zależności od własnych preferencji oraz konfiguracji środowiska graficznego. Poniżej znajdziesz rozbudowany poradnik z pięcioma praktycznymi metodami, każda z instrukcją krok po kroku oraz komentarzem dotyczącym zastosowań i szczegółów technicznych. 1. Skrót klawiaturowy: Ctrl + Alt + T Najłatwiejszy i natychmiastowy sposób, działający na większości wersji Ubuntu: Naciśnij jednocześnie klawisze Ctrl, Alt oraz T. Po zwolnieniu pojawi się nowe okno terminala. Zalety – Działa niezależnie od używanego środowiska graficznego (GNOME, Unity, Xfce, KDE).…
Aby zainstalować czyste środowisko GNOME Desktop na Ubuntu i zapewnić przejrzyste, zoptymalizowane środowisko pracy bez dodatków specyficznych dla Ubuntu, należy wykonać poniższe kroki. Ten poradnik kierowany jest zarówno do początkujących, jak i średnio zaawansowanych użytkowników Linuksa. 1. Wprowadzenie – Czym jest GNOME Vanilla? GNOME to jedno z najpopularniejszych środowisk graficznych dla systemów Linux. Ubuntu domyślnie korzysta z jego zmodyfikowanej wersji, zawierającej motywy i dodatki specyficzne dla tej dystrybucji. Jeśli chcesz pracować na czystym GNOME vanilla, otrzymasz środowisko bliższe temu, jakie projektują twórcy GNOME, pozbawione charakterystycznych modyfikacji Ubuntu. 2. Prerekwizyty System Ubuntu (np. Ubuntu Desktop lub Ubuntu Server, na którym chcesz…
Aby sformatować dysk USB (pendrive) w systemie Linux (Ubuntu), możesz skorzystać zarówno z prostych narzędzi graficznych, jak i wiersza poleceń. Poniżej znajdziesz kompletny przewodnik, obejmujący obie metody, wraz z dokładnymi wyjaśnieniami, instrukcjami krok po kroku oraz informacjami o wyborze systemu plików. 1. Formatowanie dysku USB przez interfejs graficzny (program „Dyski”) Najłatwiejsza metoda dla początkujących, dostępna domyślnie w Ubuntu. Podłącz pendrive do komputera. Otwórz program „Dyski” (gnome-disks) – Znajdziesz go w Menu aplikacji pod nazwą „Dyski” lub „Disks”. Po uruchomieniu po lewej stronie okna zobaczysz listę wszystkich dysków. Wybierz swój pendrive – rozpoznasz go po pojemności i nazwie producenta. Wybierz właściwą…
Aby zainstalować i skonfigurować serwer LAMP na Ubuntu (Linux, Apache, MySQL/MariaDB, PHP), wykonaj następujące kroki. Ten poradnik przeznaczony jest dla początkujących i średniozaawansowanych użytkowników — objaśnia każdy etap, argumentując wybór poleceń i konfiguracji. 1. Wymagania wstępne Przygotuj: Serwer z Ubuntu 20.04/22.04 lub nowszym. Uprawnienia sudo. Połączenie z internetem. Dostęp lokalny lub przez SSH do terminala. 2. Aktualizacja systemu Zawsze rozpocznij od uaktualnienia systemu, żeby uniknąć problemów ze zgodnością pakietów: sudo apt update sudo apt upgrade -y 3. Instalacja serwera Apache Apache to popularny, stabilny serwer WWW. Instalacja: sudo apt install apache2 -y Start i automatyczne uruchamianie po restarcie: sudo systemctl…
Aby zablokować ekran w Ubuntu, można skorzystać z kilku prostych metod – zarówno przez skróty klawiszowe, jak i przez menu lub polecenia w terminalu. Poniżej znajdziesz szczegółowy poradnik krok po kroku, dedykowany użytkownikom różnych wersji Ubuntu i środowisk graficznych GNOME. 1. Skróty klawiszowe – najszybszy sposób Najwygodniejszą i najpopularniejszą metodą blokowania ekranu w Ubuntu jest użycie specjalnych skrótów klawiszowych: Super + L Naciśnij jednocześnie klawisz Super (zwykle z logo Windows na klawiaturze) i L. Ekran zostanie natychmiast zablokowany, a do jego odblokowania będzie wymagana ponowna autoryzacja użytkownika. Ctrl + Alt + L Na niektórych starszych wersjach Ubuntu lub jeśli skrót…
Aby zautomatyzować kopię zapasową wybranych plików lub katalogów z Linuksa na Dysk Google, należy skorzystać z narzędzi synchronizujących, takich jak rclone. Poniżej znajdziesz szczegółowy, praktyczny poradnik – krok po kroku – dedykowany użytkownikom Linuksa. Poradnik obejmuje instalację niezbędnych narzędzi, konfigurację połączenia z Dyskiem Google, automatyzację procesu kopii oraz praktyczne porady: 1. Wymagania wstępne Konto Google z aktywnym Google Drive. Zainstalowane narzędzia rclone oraz cron (lub alternatywa jak systemd timer). Podstawowa znajomość terminala linuksowego. 2. Instalacja rclone rclone to najpopularniejsze narzędzie do synchronizacji i kopii zapasowych na Dysk Google w systemie Linux. sudo apt update sudo apt install rclone W przypadku…
Aby efektywnie pracować z edytorem Vi/Vim w systemie Linux, należy poznać jego instalację, mechanizm trybów, podstawowe i zaawansowane komendy oraz techniki wyjścia i personalizacji pracy. Vim to rozbudowany, konfigurowalny edytor tekstu, ceniony przez administratorów i programistów za wydajność oraz elastyczność. Instalacja Vim Aktualizacja listy pakietów – sudo apt update Instalacja Vim – sudo apt install vim Sprawdzenie wersji – vim –version Po zainstalowaniu możesz uruchomić Vim, wpisując vim nazwa_pliku. Jeśli plik nie istnieje, Vim utworzy go automatycznie. Tryby pracy w Vim Vim korzysta z kilku trybów, które są kluczem do efektywnej edycji: Normal Mode (tryb normalny): Standardowy tryb po uruchomieniu;…
Aby nagrywać ekran w systemie Debian, możesz skorzystać z kilku sprawdzonych narzędzi — zarówno dla początkujących, jak i zaawansowanych użytkowników. Poniżej znajdziesz rozbudowany przewodnik z przeglądem najważniejszych aplikacji, instrukcjami krok po kroku oraz praktycznymi wyjaśnieniami. Przegląd najpopularniejszych narzędzi Narzędzie Typ interfejsu Poziom trudności Najważniejsze zalety Simple Screen Recorder Graficzny Łatwy Prostota, stabilność, konfiguracja dźwięku OBS Studio Graficzny Średni–zaawansowany Mnogość opcji, streamowanie, pluginy VokoscreenNG Graficzny Łatwy Prosty interfejs, obsługa webcam Kazam Graficzny Łatwy Szybka obsługa, podstawowe opcje FFmpeg Terminal Zaawansowany Elastyczność, obsługa automatyzacji 1. Simple Screen Recorder (SSR) Instalacja na Debianie W terminalu wpisz: sudo apt update sudo apt install simplescreenrecorder…
Aby utworzyć plik w systemie Linux za pomocą terminala, możesz skorzystać z kilku różnych metod, zależnie od celu i rodzaju pliku, który chcesz utworzyć. Poniżej znajdziesz rozbudowany poradnik krok po kroku, wyjaśniający, jak tworzyć pliki – od pustych, przez pliki tekstowe z treścią, aż po archiwa. Wszystkie komendy możesz wykonywać na dowolnej dystrybucji Linuksa. 1. Wstęp – Czym jest terminal? Terminal to tekstowy interfejs pozwalający na komunikację z systemem operacyjnym Linux poprzez wpisywanie poleceń. Dzięki terminalowi możesz tworzyć, usuwać i modyfikować pliki oraz zarządzać systemem bez użycia środowiska graficznego. 2. Utworzenie pustego pliku – polecenie touch Najprostszą metodą na stworzenie…


