Autor: Norbert Barwicki

Norbert Barwicki pracuje z systemami Linux od 2007 roku, kiedy to zainstalował swoją pierwszą dystrybucję Ubuntu 7.04. Przez lata eksperymentował z ponad 15 różnymi dystrybucjami, w tym Fedora, Debian, Arch Linux i Gentoo, a od 2015 roku specjalizuje się w administracji serwerami opartymi na CentOS i Red Hat Enterprise Linux. Jako certyfikowany administrator Linux (RHCSA od 2018 roku) dzieli się swoją wiedzą na Linuksowo.pl, gdzie opublikował już ponad 100 artykułów pomagających użytkownikom w przejściu na świat open source.

Aby ukryć plik lub folder w systemie Ubuntu, wystarczy zmienić jego nazwę tak, aby zaczynała się od kropki (.). Pliki i katalogi z kropką na początku nazwy są domyślnie niewidoczne w menedżerze plików i przy standardowych poleceniach listowania w terminalu. 1. Dlaczego pliki z kropką są ukryte? W Linuksie pliki i foldery, których nazwy zaczynają się od znaku . (kropka), są traktowane jako ukryte. To standard wywodzący się z Uniksa. Należą do nich np. ustawienia aplikacji lub katalogi z danymi konfiguracyjnymi użytkownika. 2. Ukrywanie pliku i folderu – poradnik krok po kroku A. Ukrywanie przez zmianę nazwy w menedżerze plików…

Czytaj dalej

Aby zainstalować Pythona na systemie CentOS, warto skorzystać z najnowszych, sprawdzonych metod instalacji, które zapewniają zgodność z kluczowymi bibliotekami i narzędziami. Poniższy poradnik prowadzi krok po kroku przez proces instalacji nowoczesnej wersji Pythona (np. 3.10 lub 3.11) na CentOS 7, 8 oraz innych wariantach tej dystrybucji, ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa i dobrej praktyki administracyjnej. Krok 1 – Aktualizacja systemu Zanim rozpoczniesz instalację, zaktualizuj bazę pakietów i sam system. Pozwala to uniknąć problemów z zależnościami i gwarantuje, że nowe paczki pochodzić będą z aktualnych repozytoriów. sudo yum update -y sudo reboot Po restarcie przejdź do dalszych kroków. Krok 2 – Instalacja…

Czytaj dalej

Aby zrestartować system Debian za pomocą wiersza poleceń, możesz skorzystać z kilku uniwersalnych poleceń Linuxa. Poniżej znajdziesz szczegółowy poradnik krok po kroku, który wyjaśnia różnice między sposobami, ich zastosowanie, znaczenie uprawnień oraz zagrożenia i konsekwencje uruchamiania wybranych poleceń. 1. Przygotowanie środowiska Przed rozpoczęciem upewnij się, że masz dostęp do terminala systemu Debian: Na komputerze z interfejsem graficznym otwórz Terminal z menu aplikacji. Na zdalnym serwerze połącz się z Debiana np. przez SSH. Do wykonania restartu potrzebujesz uprawnień administracyjnych (root) – najczęściej używa się polecenia sudo. 2. Podstawowe polecenia do restartu systemu Najczęściej stosowane: 1. Polecenie reboot sudo reboot Natychmiast inicjuje…

Czytaj dalej

Polecenie rsync to jedno z najpotężniejszych narzędzi do synchronizacji i kopiowania danych w systemach Linux, umożliwiające szybki transfer plików lokalnie oraz przez sieć z zachowaniem uprawnień i struktury katalogów. 1. Co to jest rsync i do czego służy rsync umożliwia: synchronizację plików i katalogów – sprawnie kopiuje tylko zmiany (tzw. różnice delta), skracając czas i obciążenie sieci; tworzenie kopii zapasowych – zarówno lokalnie, jak i na zdalnych serwerach; przesyłanie danych przez SSH w sposób bezpieczny. Kluczowe cechy: kopiowanie różnicowe; wsparcie dla zachowania uprawnień, dat, struktur katalogów; bardzo wiele opcji pozwala precyzyjnie kontrolować proces kopiowania i synchronizacji. 2. Instalacja rsync Krok…

Czytaj dalej

Aby zainstalować Blender 3D na systemie Debian, możesz skorzystać z kilku metod: instalacja z oficjalnych repozytoriów Debiana, pobranie najnowszej wersji z blender.org lub wykorzystanie pakietów Snap/Flatpak. Poniżej znajdziesz szczegółowy poradnik krok po kroku dla każdej z tych metod, dzięki czemu wybierzesz najwygodniejszą dla siebie. 1. Instalacja Blender 3D z oficjalnych repozytoriów Debiana Ta metoda jest najszybsza i najprostsza — wymaga jedynie dostępu do terminala i uprawnień administratora. Krok 1: Aktualizacja listy pakietów sudo apt update Krok 2: Instalacja Blender sudo apt install blender Po zakończeniu instalacji możesz uruchomić program wpisując w terminalu: blender Uwaga – W repozytorium Debiana może nie…

Czytaj dalej

Aby utworzyć plik obrazu ISO w systemie Ubuntu, możesz skorzystać zarówno z narzędzi terminalowych, jak i graficznych. Poniżej znajdziesz kompletny poradnik krok po kroku – od przygotowania środowiska, po szczegółowe instrukcje i dodatkowe wyjaśnienia. Co to jest plik ISO? Obraz ISO to archiwum typu jeden plik, zawierające cały system plików – np. obraz instalatora systemu, kopię płyty DVD, zestaw plików do przenoszenia lub zapisu na innym nośniku. Umożliwia wygodne przechowywanie, przenoszenie oraz dystrybucję danych. Krok po kroku – Tworzenie pliku ISO w Ubuntu 1. Przygotowanie katalogu i plików Przenieś wszystkie pliki, które chcesz umieścić w obrazie ISO, do jednego katalogu,…

Czytaj dalej

Aby zainstalować platformę wideokonferencyjną Jitsi Meet na Ubuntu, wykonaj poniższy rozbudowany poradnik krok po kroku. Instrukcje przygotowano z myślą o aktualnych wersjach Ubuntu (22.04/24.04), ale są aktualne również dla nowszych wydań, z uwzględnieniem wymagań systemowych oraz zalecanych dobrych praktyk. Wstęp – Czym jest Jitsi Meet? Jitsi Meet to otwartoźródłowa platforma do prowadzenia wideokonferencji, którą możesz zainstalować na własnym serwerze. Daje pełną kontrolę nad prywatnością rozmów i pozwala uniknąć korzystania z usług firm trzecich. Wymagania wstępne Serwer z Ubuntu 22.04/24.04 LTS (inne współczesne wersje Ubuntu także są wspierane). Uprawnienia sudo (administrator). Domena wskazująca na Twój serwer (np. meet.twojadomena.pl). Dostęp do portów…

Czytaj dalej

Aby włączyć lub wyłączyć automatyczne logowanie w Ubuntu, możesz skorzystać zarówno z graficznego interfejsu użytkownika, jak i z edycji odpowiednich plików konfiguracyjnych – w zależności od środowiska graficznego i indywidualnych potrzeb. Poniżej znajdziesz szczegółowy poradnik krok po kroku dla najpopularniejszych wariantów Ubuntu (GNOME, Cinnamon, MATE, Xfce) oraz instrukcję dla zaawansowanych. 1. Co daje automatyczne logowanie? Automatyczne logowanie sprawia, że wybrany użytkownik zostanie automatycznie zalogowany po uruchomieniu komputera – bez potrzeby podawania hasła. Funkcja ta jest szczególnie wygodna dla domowych komputerów, urządzeń multimedialnych lub maszyn testowych. Nie zaleca się jej stosowania na komputerach współdzielonych lub gdy bezpieczeństwo danych ma kluczowe znaczenie.…

Czytaj dalej

Zmiana (sfałszowanie) adresu MAC karty sieciowej w systemie Ubuntu jest legalna na własnym sprzęcie i przy poszanowaniu polityki sieci, ale powinna być wykonywana świadomie – szczególnie w sieciach firmowych lub uczelnianych, gdzie może być zabroniona. Poniżej znajdziesz rozbudowany poradnik, obejmujący wszystkie najpopularniejsze metody wraz z praktycznym wstępem teoretycznym, wyjaśnieniami oraz instrukcjami krok po kroku. Czym jest adres MAC i po co go zmieniać? Adres MAC (Media Access Control) to unikalny, fizyczny adres przypisany do każdego interfejsu sieciowego, np. karty LAN czy Wi-Fi. Umożliwia on identyfikację urządzenia w sieci lokalnej. Czasami istnieje potrzeba jego zmiany: testowanie bezpieczeństwa (pentesting) ochrona prywatności (być…

Czytaj dalej

Najlepsze środowisko graficzne dla Linuksa to takie, które pasuje do Twoich potrzeb, sprzętu i preferowanego stylu pracy. Poniżej znajduje się szczegółowy przewodnik po najważniejszych środowiskach graficznych — od opisu ich cech po instrukcje instalacji i praktyczne porady. 1. Czym jest środowisko graficzne w Linuksie? Środowisko graficzne (Desktop Environment, DE) to zestaw programów i bibliotek zapewniających graficzny interfejs użytkownika — tj. pulpit, panel, menedżer plików i zestaw aplikacji. Wybór DE ma wpływ na wygląd, zachowanie oraz wydajność systemu. 2. Najpopularniejsze środowiska graficzne – przegląd i cechy Środowisko Styl/interfejs Wydajność Personalizacja Dla kogo? GNOME Nowoczesny, minimalistyczny Średnia Umiarkowana Początkujący, fani prostoty i…

Czytaj dalej