Autor: Norbert Barwicki

Monitor systemu w Linuksie to narzędzie służące do bieżącej kontroli zasobów komputera, takich jak procesor, pamięć RAM, przestrzeń dyskowa czy sieć. Poniżej znajdziesz szczegółowy, krok po kroku poradnik, jak zainstalować i efektywnie korzystać z najpopularniejszych monitorów systemu zarówno w trybie graficznym, jak i tekstowym. 1. Wybór monitora systemu Najpopularniejsze monitory systemu w Linuksie to: htop (terminalowy, intuicyjny interfejs tekstowy) top (standardowy monitor w każdej dystrybucji) gnome-system-monitor (graficzny, w środowisku GNOME) ksysguard (graficzny, w środowisku KDE/Plasma) xfce4-taskmanager (dla Xfce) alternatywnie narzędzia CLI takie jak glances, atop czy bashtop. 2. Instalacja monitora systemu 2.1. Instalacja przez terminal (Debian/Ubuntu, Mint) htop – sudo…

Konwersja dokumentów DOCX do PDF w systemie Linux może być wykonana na kilka sposobów — od prostych narzędzi graficznych po polecenia konsolowe i automatyzację w skryptach. Poniżej znajdziesz szczegółowy poradnik obejmujący najpopularniejsze i najskuteczniejsze metody krok po kroku, wraz z wyjaśnieniami, kiedy i dlaczego wybrać daną technikę. 1. Konwersja za pomocą LibreOffice (z konsoli) LibreOffice to jeden z najczęściej wybieranych programów do pracy z dokumentami biurowymi na Linuksie, wyposażony w narzędzie do konwersji plików z linii poleceń. Instalacja (jeśli nie masz LibreOffice) sudo apt update sudo apt install libreoffice Konwersja pojedynczego pliku DOCX do PDF libreoffice –headless –convert-to pdf <nazwa_pliku.docx>…

W Ubuntu możesz wykonać zrzut ekranu na kilka sposobów, korzystając z wbudowanych skrótów klawiaturowych, narzędzi systemowych oraz zewnętrznych programów. Zrzut ekranu ekranu blokady oraz ekranu logowania wymaga dodatkowych kroków, ponieważ standardowe narzędzia nie działają w tych przypadkach. Oto szczegółowy poradnik krok po kroku dla każdego z tych scenariuszy: 1. Jak zrobić zrzut ekranu pulpitu w Ubuntu Skróty klawiaturowe PrtSc (Print Screen) – wykonuje zrzut całego ekranu i zapisuje go w katalogu Obrazy. Alt + PrtSc – zapisuje zrzut aktywnego okna. Shift + PrtSc – pozwala zaznaczyć obszar ekranu do przechwycenia. Ctrl + [dowolny z powyższych] – kopiuje zrzut do schowka,…

Aby sprawdzić otwarte porty sieciowe w systemie Debian, możesz skorzystać z kilku sprawdzonych narzędzi oraz technik. Poniżej znajdziesz szczegółowy poradnik krok po kroku wyjaśniający różne metody, niezbędne polecenia i zasady interpretacji wyników. 1. Dlaczego warto sprawdzać otwarte porty? Otwarte porty to potencjalne punkty wejścia do systemu. Kontrola, które porty są aktywne i jakie aplikacje z nich korzystają, pozwala: zwiększyć bezpieczeństwo systemu, wykryć niechciane lub podejrzane procesy, zoptymalizować konfigurację usług sieciowych. 2. Podstawowe narzędzia do sprawdzania portów netstat – klasyczne narzędzie, szeroko dostępne, chociaż w nowszych systemach coraz częściej zastępowane. ss – nowoczesny zamiennik netstat, bardzo szybki i przejrzysty. lsof –…

Aby wyświetlić listę partycji dysku twardego w Linuksie, możesz skorzystać z kilku narzędzi dostępnych w systemie. Poniżej znajdziesz szczegółowy, rozbudowany poradnik krok po kroku dla początkujących i średniozaawansowanych użytkowników. 1. Podstawowe informacje i pojęcia Dysk twardy w systemie Linux jest widoczny jako plik urządzenia, najczęściej np. /dev/sda, /dev/nvme0n1. Partycje to wydzielone logicznie fragmenty dysku, oznaczane np. jako /dev/sda1, /dev/sda2 itd. Do wyświetlania i zarządzania partycjami służą m.in. polecenia: lsblk, fdisk, parted, df, lsblk. 2. Sprawdzenie partycji poleceniem lsblk lsblk pozwala szybko zobaczyć wszystkie urządzenia blokowe: dyski, partycje, pendrive’y, CD-ROM, ich rozmiary oraz miejsca montowania. lsblk Przykładowy wynik: NAME MAJ:MIN RM…

Aby zablokować lub zezwolić na polecenie ping (ICMP Echo Request) w zaporze sieciowej Ubuntu, najczęściej używa się narzędzia UFW (Uncomplicated Firewall) lub bardziej zaawansowanego iptables. Poniższy poradnik wyjaśnia krok po kroku oba sposoby, z uwzględnieniem wyjaśnień technicznych i przykładów komend. 1. Czym jest ping i dlaczego warto go kontrolować? Ping to polecenie wykorzystujące protokół ICMP do sprawdzenia dostępności hosta w sieci. Domyślnie Ubuntu zezwala na odpowiedzi na ping, ale można to zmienić dla bezpieczeństwa – ukrycie serwera przed prostymi skanowaniami, oraz ochrona przed atakami typu Ping flood, Ping of death. 2. Blokowanie/zezwalanie na ping za pomocą UFW Krótkie wyjaśnienie UFW…

Muzyki można słuchać z terminala Ubuntu za pomocą kilku popularnych odtwarzaczy tekstowych, które są szybkie, wydajne i dają dużą kontrolę nad kolekcją audio bez potrzeby używania interfejsu graficznego. Oto rozbudowany poradnik krok po kroku, obejmujący przegląd narzędzi, instrukcje instalacji, podstawową obsługę oraz dodatkowe wskazówki. 1. Dlaczego warto słuchać muzyki z terminala? Lekkość – minimalne zużycie zasobów, działa nawet na bardzo starym sprzęcie Wydajność – szybka obsługa dużych bibliotek muzycznych Automatyzacja – możliwość integracji z innymi narzędziami i skryptami Zdalne zarządzanie – łatwość obsługi przez SSH na serwerach lub komputerach bez środowiska graficznego 2. Przegląd najpopularniejszych odtwarzaczy terminalowych Nazwa Główne cechy…

Aby sprawdzić, jakie urządzenia są podłączone do Twojej sieci w systemie Linux, możesz skorzystać z kilku skutecznych narzędzi i poleceń. Poniżej znajdziesz szczegółowy poradnik krok po kroku wraz z wyjaśnieniami, idealny do publikacji na stronie o Linuksie. 1. Sprawdzenie adresu IP i podsieci własnej maszyny Zanim rozpoczniesz skanowanie, ustal swój adres IP i zakres sieci: ip addr show To polecenie wyświetli dostępne interfejsy i konfiguracje IP. Wypisz adres IP, np. 192.168.1.10 oraz maskę podsieci (np. 255.255.255.0, czyli /24). 2. Szybkie sprawdzenie znanych urządzeń w sieci a) Tablica ARP Polecenie ARP pokaże urządzenia, z którymi Twój komputer się ostatnio komunikował: ip…

W systemie Ubuntu można ustawiać minutnik (timer), alarm oraz stoper (stopwatch) zarówno za pomocą graficznych narzędzi, jak i przez terminal tekstowy. Najprostszym rozwiązaniem dla użytkownika desktopowego jest wykorzystanie aplikacji GNOME Clocks, dostępnej domyślnie w nowych wersjach Ubuntu (np. 24.04), ale omawiam też alternatywy terminalowe. 1. GNOME Clocks – graficzne rozwiązanie GNOME Clocks to intuicyjna aplikacja z czterema głównymi funkcjami: Alarm Timer (Minutnik) Stopwatch (Stoper) Zegar światowy Instalacja Na Ubuntu 24.04 i nowszych GNOME Clocks jest dostępna domyślnie. W starszych wersjach, możesz ją zainstalować: Otwórz Ubuntu Software Center. Wyszukaj „GNOME Clocks”. Kliknij „Zainstaluj”. Możesz uruchomić aplikację również przez terminal: sudo apt…

Aby usuwać pliki i katalogi za pomocą terminala w Linuksie, należy poznać kilka poleceń i zasad bezpieczeństwa. Poniższy poradnik wprowadzi Cię krok po kroku w temat – od podstawowych komend po praktyczne wskazówki i wyjaśnienia każdej opcji oraz możliwe zagrożenia. 1. Wstęp – Czym jest usuwanie plików w terminalu? Usuwanie plików i katalogów przez terminal to operacja trwała – po wykonaniu polecenia pliki najczęściej nie trafiają do „kosza”, lecz są natychmiast usuwane z systemu. Właśnie dlatego należy zachować szczególną ostrożność. 2. Podstawowe komendy do usuwania Usuwanie pojedynczego pliku Do usuwania pliku służy polecenie: rm nazwa_pliku Komenda rm usuwa wskazany plik…