Autor: Norbert Barwicki

Norbert Barwicki pracuje z systemami Linux od 2007 roku, kiedy to zainstalował swoją pierwszą dystrybucję Ubuntu 7.04. Przez lata eksperymentował z ponad 15 różnymi dystrybucjami, w tym Fedora, Debian, Arch Linux i Gentoo, a od 2015 roku specjalizuje się w administracji serwerami opartymi na CentOS i Red Hat Enterprise Linux. Jako certyfikowany administrator Linux (RHCSA od 2018 roku) dzieli się swoją wiedzą na Linuksowo.pl, gdzie opublikował już ponad 100 artykułów pomagających użytkownikom w przejściu na świat open source.

Aby skutecznie monitorować i analizować wykorzystanie pamięci RAM w systemie Linux, warto poznać kilka podstawowych i zaawansowanych narzędzi oraz zrozumieć, co oznaczają prezentowane przez nie dane. Poniżej znajdziesz 5 sprawdzonych sposobów, instrukcje krok po kroku, wyjaśnienia najważniejszych wyników i dodatkowe wskazówki dla administratorów oraz użytkowników domowych. 1. Komenda free – szybki podgląd zużycia pamięci Opis – free to najprostsze i najbardziej uniwersalne narzędzie, które prezentuje ogólne dane dotyczące pamięci RAM i swap. Jak użyć – Otwórz terminal. Wpisz poniższą komendę i naciśnij Enter: free -h Przełącznik -h podaje wyniki w czytelnych jednostkach (MB, GB). Wybrane kolumny – total – całkowita…

Czytaj dalej

Aby zainstalować niestandardowe i nietypowe czcionki w Linuksie, wystarczy wykonać kilka prostych kroków – zarówno dla pojedynczych użytkowników, jak i globalnie dla całego systemu. Poniżej znajduje się szczegółowy poradnik przeznaczony dla osób na różnych poziomach zaawansowania. 1. Podstawowe informacje o czcionkach w Linuksie Na Linuksie obsługiwane są różne rodzaje czcionek, m.in. TrueType (.ttf), OpenType (.otf), Type1 czy Bitmap. Najpopularniejsze czcionki dostępne są w katalogach systemowych, lecz możesz również dodać własne dzieląc je na czcionki dostępne tylko dla siebie lub dla wszystkich użytkowników. 2. Instalacja czcionek dla konkretnego użytkownika To najprostsza i najbezpieczniejsza metoda, niewymagająca uprawnień administratora. Utwórz katalog na czcionki,…

Czytaj dalej

Aby dodać członka rodziny do planu Spotify Premium Family pod Linuksem, należy wykonać kilka prostych kroków przez przeglądarkę internetową — nie wymaga to instalacji dodatkowego oprogramowania. Plan rodzinny umożliwia korzystanie ze Spotify Premium nawet sześciu osobom mieszkającym pod tym samym adresem, każda z oddzielnym profilem i własnymi ustawieniami. Wymagania wstępne Aktywna subskrypcja Spotify Premium Family – tylko właściciel planu może zapraszać innych. Wszyscy członkowie muszą mieszkać pod tym samym adresem i podać go podczas dołączania. Każdy potrzebuje własnego konta Spotify — nie można współdzielić jednego loginu. Ze względów bezpieczeństwa i zgodnie z zasadami, po opuszczeniu planu rodzinnego nie można dołączyć…

Czytaj dalej

Aby wykonać kopię zapasową ustawień aplikacji w systemie Linux, należy zrozumieć, gdzie aplikacje przechowują swoje konfiguracje oraz jakie narzędzia pozwalają na skuteczne archiwizowanie tych danych. Poniżej znajduje się rozbudowany poradnik krok po kroku, obejmujący najważniejsze metody, narzędzia, przykłady oraz wyjaśnienia każdej operacji. 1. Gdzie przechowywane są ustawienia aplikacji? Większość aplikacji w systemie Linux przechowuje konfiguracje użytkownika w katalogu domowym, zazwyczaj w ukrytych folderach i plikach rozpoczynających się od kropki, np.: ~/.config/ ~/. ~/.local/share/ Pliki w ~/.cache/ nie są typowo objęte kopią zapasową, ponieważ są plikami tymczasowymi. Niektóre aplikacje zapisują ustawienia w bazach takich jak dconf (np. środowiska graficzne GNOME, Mate).…

Czytaj dalej

Istnieje kilka skutecznych sposobów na sprawdzenie kondycji baterii w laptopie z Linuksem, zarówno przy użyciu narzędzi terminalowych, jak i graficznych. Poniżej znajdziesz szczegółowy poradnik krok po kroku, opisujący cztery najważniejsze metody wraz z wyjaśnieniami i komentarzami technicznymi. 1. Sprawdzanie kondycji baterii przez terminal – komenda upower Upower to uniwersalne narzędzie dostępne w większości dystrybucji Linuksa, pozwalające na uzyskanie szczegółowych danych o baterii. Krok po kroku – Otwórz terminal. Wpisz polecenie: upower -i /org/freedesktop/UPower/devices/battery_BAT0 Naciśnij Enter. Co zobaczysz w wynikach? Wyświetlone zostaną takie informacje jak: Stan zdrowia baterii (health) Aktualny poziom naładowania Szacowany czas pracy Ilość wykonanych cykli ładowania Temperatura baterii…

Czytaj dalej

Aby jednocześnie rozpakować wiele archiwów ZIP lub 7z w systemie Linux, najlepiej skorzystać z wiersza poleceń (terminala) oraz typowych narzędzi, takich jak unzip (dla ZIP) i 7z z pakietu p7zip (dla 7z). Poniżej znajdziesz szczegółowy poradnik krok po kroku, opisujący różne sposoby radzenia sobie z dużą liczbą archiwów, z wyjaśnieniem wszystkich niezbędnych elementów. 1. Przygotowanie środowiska Upewnij się, że masz zainstalowane narzędzia Dla ZIP – Na większości dystrybucji wystarczy: sudo apt install unzip # Debian/Ubuntu sudo pacman -Sy unzip # Arch/Manjaro sudo yum install unzip # Fedora/CentOS Dla 7z – Narzędzie 7z (p7zip-full) trzeba doinstalować: sudo apt install p7zip-full #…

Czytaj dalej

Aby pobrać plik z internetu w Linuksie przy użyciu terminala, najczęściej wykorzystuje się narzędzia takie jak wget lub curl. Poniżej znajdziesz rozbudowany poradnik krok po kroku przeznaczony zarówno dla początkujących, jak i bardziej zaawansowanych użytkowników. 1. Wprowadzenie do pobierania plików w terminalu Pobieranie plików przez terminal pozwala na: szybkie ściąganie różnego rodzaju plików (archiwa, obrazy ISO, skrypty, multimedia) automatyzację pobierania (np. wielu linków) pobieranie w trybie tekstowym, co jest szczególnie przydatne na serwerach lub w środowiskach bezinterfejsowych Najpopularniejsze narzędzia to wget i curl. Skupimy się głównie na wget, który jest domyślnie obecny w większości dystrybucji Linuksa. 2. Pobieranie podstawowe za…

Czytaj dalej

Aby skonfigurować serwer i klienta NTP w systemie Linux, należy wykonać szereg kroków obejmujących instalację, edycję konfiguracji, uruchamianie usług oraz weryfikację poprawności działania. Poniżej znajduje się szczegółowy poradnik, odpowiedni na stronę WWW dla osób początkujących i średniozaawansowanych. 1. Czym jest NTP i dlaczego jest ważny? NTP (Network Time Protocol) umożliwia precyzyjną synchronizację czasu systemowego komputerów w sieci lokalnej oraz z publicznymi serwerami czasu. Spójność czasu jest kluczowa dla usług sieciowych, rejestrów zdarzeń, bezpieczeństwa oraz poprawnego działania rozproszonych aplikacji. 2. Instalacja NTP Na serwerze (np. Ubuntu/Debian): sudo apt update sudo apt install ntp Na kliencie (np. Ubuntu/Debian): sudo apt update sudo…

Czytaj dalej

Aby stworzyć swój pierwszy program w języku Java na systemie Linux, wykonaj poniższy poradnik krok po kroku, zawierający wszystkie niezbędne instrukcje oraz podstawowe wyjaśnienia koncepcji i narzędzi. 1. Wymagania wstępne Zanim zaczniesz, upewnij się, że masz zainstalowane: JDK (Java Development Kit) – zestaw narzędzi do tworzenia i uruchamiania programów Java. Edytor tekstu – może to być dowolny edytor, np. Vim, Nano, Gedit, VS Code, Sublime Text lub nawet prosty edytor konsolowy. Instalacja JDK na Linuksie (przykład dla Ubuntu/Debiana) sudo apt update sudo apt install default-jdk Sprawdź wersję Javy, aby potwierdzić instalację: java -version 2. Tworzenie projektu i pliku źródłowego Otwórz…

Czytaj dalej

Polecenie find w Ubuntu pozwala na skuteczne i wszechstronne wyszukiwanie plików i katalogów w systemie plików na podstawie różnych kryteriów, takich jak nazwa, typ, rozmiar, data modyfikacji czy uprawnienia. Poniżej znajdziesz szczegółowy poradnik krok po kroku opisujący użycie find w terminalu Linux – od podstawowej składni po zaawansowane przykłady i wyjaśnienia. Podstawy korzystania z find Składnia polecenia – find [ścieżka] [opcje] [wyrażenie] ścieżka – katalog początkowy wyszukiwania (np. /home/user, /, ., ~). opcje/wyrażenia – kryteria wyszukiwania i akcje (np. -name, -type, -size). Przykłady – Znalezienie wszystkich plików w bieżącym katalogu i podkatalogach: find . Wyszukanie plików w katalogu domowym: find…

Czytaj dalej