Autor: Norbert Barwicki

Norbert Barwicki pracuje z systemami Linux od 2007 roku, kiedy to zainstalował swoją pierwszą dystrybucję Ubuntu 7.04. Przez lata eksperymentował z ponad 15 różnymi dystrybucjami, w tym Fedora, Debian, Arch Linux i Gentoo, a od 2015 roku specjalizuje się w administracji serwerami opartymi na CentOS i Red Hat Enterprise Linux. Jako certyfikowany administrator Linux (RHCSA od 2018 roku) dzieli się swoją wiedzą na Linuksowo.pl, gdzie opublikował już ponad 100 artykułów pomagających użytkownikom w przejściu na świat open source.

Aby zainstalować i pobrać niestandardowe czcionki w systemie Linux, wykonaj poniższe kroki — poradnik obejmuje kompletne instrukcje dla najpopularniejszych dystrybucji i środowisk. 1. Skąd pobrać czcionki? Oficjalne portale z czcionkami to m.in. Google Fonts oraz Dafont. Wyszukaj i pobierz upragniony plik czcionki — najczęściej jest to format .ttf (TrueType) lub .otf (OpenType). 2. Instalacja czcionki tylko dla jednego użytkownika Aby zainstalować czcionkę tylko dla swojego użytkownika, wykonaj: Utwórz lub przejdź do katalogu czcionek użytkownika: mkdir -p ~/.fonts Skopiuj pobrane pliki czcionek (np. *.ttf, *.otf*) do tego katalogu. Odśwież bazę czcionek: fc-cache -fv Uruchom ponownie aplikację, aby czcionki były widoczne w…

Czytaj dalej

Aby efektywnie wyszukiwać i pobierać filmy z YouTube bezpośrednio z pulpitu Ubuntu, najlepiej wykorzystać narzędzia działające w terminalu. Najbardziej popularnym i uniwersalnym rozwiązaniem jest program youtube-dl (lub jego nowocześniejszy fork yt-dlp). Poniżej znajdziesz szczegółowy poradnik krok po kroku – od instalacji, przez konfigurację, aż po praktyczne zastosowanie narzędzi umożliwiających wyszukiwanie filmów bezpośrednio z własnego pulpitu. 1. Dlaczego youtube-dl? youtube-dl to otwartoźródłowe, potężne narzędzie konsolowe służące do pobierania filmów oraz audio z YouTube i setek innych serwisów. Pozwala także na częściowe wyszukiwanie treści oraz elastyczne zarządzanie wynikami. 2. Instalacja youtube-dl na Ubuntu Najpewniejsza metoda (zawsze najnowsza wersja) – sudo apt-get update…

Czytaj dalej

Aby wygenerować silne i bezpieczne hasło w Ubuntu, możesz skorzystać z wielu narzędzi i poleceń wbudowanych lub łatwo dostępnych w systemie. Oto 7 sprawdzonych metod z instrukcjami krok po kroku, wyjaśnieniami oraz poradami zwiększającymi bezpieczeństwo haseł. Wszystkie komendy wykonasz w Terminalu. 1. OpenSSL OpenSSL jest preinstalowany w większości dystrybucji Ubuntu i pozwala łatwo wygenerować silne, losowe hasło. Instrukcja – openssl rand -base64 16 Wynikiem będzie hasło o długości 16 znaków wykorzystujące małe i wielkie litery, cyfry oraz znaki specjalne. Wskazówki – Możesz zmienić liczbę (np. -base64 20), by wydłużyć hasło. 2. /dev/urandom z komendą tr Umożliwia generowanie haseł z wykorzystaniem…

Czytaj dalej

Aby zmienić strefę czasową w systemie Ubuntu, można skorzystać zarówno z interfejsu graficznego, jak i terminala – oba sposoby są proste i dostępne dla użytkowników o różnym poziomie zaawansowania. Poniżej znajduje się szczegółowy poradnik krok po kroku, wyjaśniający każdy aspekt tej operacji. 1. Sprawdzenie aktualnej strefy czasowej 1. Otwórz terminal (skrót: Ctrl+Alt+T). 2. Wpisz polecenie – timedatectl W wyniku uzyskasz informację m.in. o aktualnej strefie czasowej systemu, np.: Time zone: Europe/Warsaw (CEST, +0200) 2. Zmiana strefy czasowej za pomocą terminala a) Metoda poleceniem timedatectl (zalecana na nowszych wersjach Ubuntu) 1. Wyświetl listę dostępnych stref czasowych – timedatectl list-timezones Uwaga: Można…

Czytaj dalej

Polecenie htop to zaawansowany, interaktywny monitor procesów dla systemu Linux, który pozwala w czasie rzeczywistym śledzić działanie systemu, zasoby oraz zarządzać procesami. Oto kompletny poradnik krok po kroku, jak z niego korzystać: 1. Instalacja htop W większości dystrybucji Linux, htop nie jest instalowany domyślnie. Aby go zainstalować: Na Ubuntu/Debian: sudo apt-get install htop Następnie wpisz hasło administratora i poczekaj na zakończenie instalacji. Na Fedora/RHEL/CentOS: sudo dnf install htop Na Arch Linux/Manjaro: sudo pacman -S htop 2. Uruchamianie htop Aby uruchomić program, wpisz w terminalu: htop i naciśnij Enter. Pojawi się interaktywne, kolorowe okno z informacjami o systemie i wszystkich procesach.…

Czytaj dalej

Proces zombie w systemie Linux to proces, który zakończył swoje działanie, ale nadal widnieje w tablicy procesów, ponieważ jego proces nadrzędny nie odebrał jeszcze statusu zakończenia potomka. Zwykle są to efekty błędów programowania, jednak ich nagromadzenie może prowadzić do spowolnienia lub niestabilności systemu. Czym jest proces zombie? Proces zombie (znany też jako defunct process) to taki, który przeszedł przez funkcję exit(), ale wciąż posiada wpis w tablicy procesów, ponieważ rodzic nie odebrał jego statusu za pomocą funkcji wait() lub waitpid(). Nie używają już zasobów systemowych jak pamięć czy CPU, ale zachowują PID i wpis w tabeli. Jeżeli proces nadrzędny również…

Czytaj dalej

Aby znaleźć wewnętrzny (lokalny) i zewnętrzny (publiczny) adres IP komputera w systemie Linux, możesz skorzystać z kilku prostych i skutecznych metod – zarówno z poziomu terminala, jak i interfejsu graficznego. Poniżej znajdziesz kompletny poradnik krok po kroku, wraz z wyjaśnieniem kluczowych pojęć i różnic między typami adresów IP. 1. Co to jest adres IP? Adres IP to unikalny identyfikator przypisany urządzeniu w sieci komputerowej. Adresy wewnętrzne (lokalne) są przypisywane przez router w ramach sieci lokalnej (np. domowej). Adres zewnętrzny (publiczny) to adres, pod którym Twój komputer (lub cała sieć domowa) jest widoczny w Internecie. Adresy IP występują w dwóch formatach:…

Czytaj dalej

Aby skonfigurować ustawienia myszy w systemie Ubuntu, możesz skorzystać zarówno z graficznych narzędzi systemowych, jak i z bardziej zaawansowanych opcji dostępnych w terminalu. Poniższy poradnik krok po kroku przedstawia wszystkie istotne możliwości, wraz z wyjaśnieniami i wskazówkami dla początkujących oraz bardziej zaawansowanych użytkowników. 1. Podstawowa konfiguracja myszy w środowisku graficznym Ubuntu oferuje prosty sposób zmiany najważniejszych ustawień myszy bezpośrednio w systemowych panelach sterowania. Krok po kroku: Otwórz ustawienia systemowe – Kliknij ikonę systemu (zwykle w prawym górnym rogu ekranu) i wybierz „Ustawienia” (lub w angielskiej wersji: Settings). Alternatywnie, w menu, wpisz i wybierz „Ustawienia”. Przejdź do sekcji „Mysz i touchpad”…

Czytaj dalej

Aby nagrywać ekran w Ubuntu za pomocą Kazam, należy przejść przez kilka kroków: od instalacji programu po zapis gotowego nagrania. Oto szczegółowy, rozbudowany poradnik – idealny dla użytkowników chcących szybko i bezproblemowo rozpocząć rejestrowanie pulpitu w Linuksie. Czym jest Kazam? Kazam to lekki i intuicyjny rejestrator ekranu przeznaczony dla systemu Linux (w tym Ubuntu), umożliwiający nagrywanie całego ekranu, wybranego okna lub fragmentu pulpitu. Pozwala także na rejestrowanie dźwięku z mikrofonu oraz głośników, a także generowanie screencastów w popularnych formatach wideo, takich jak MP4 i WebM. Instalacja Kazam w Ubuntu Otwórz terminal (Ctrl+Alt+T). Wykonaj komendę instalacyjną: sudo apt install kazam Potwierdź…

Czytaj dalej

Aby automatycznie wyłączyć touchpad po podłączeniu myszy w systemie Linux, istnieje kilka sprawdzonych metod – zarówno dla środowisk graficznych (np. KDE Plasma), jak i ogólnych rozwiązań opartych na skryptach bash i narzędziu xinput. Przedstawiam rozbudowany poradnik krok po kroku z wyjaśnieniami i przykładami, gotowy do publikacji na stronie internetowej poświęconej Linuksowi. 1. Wstęp – Dlaczego warto automatycznie wyłączać touchpad? Praca na laptopie z podłączoną myszą często prowadzi do przypadkowych dotknięć touchpada, co może przeszkadzać podczas pisania lub użytkowania myszy. Automatyczne wyłączanie touchpada po wykryciu zewnętrznej myszy zapewnia wygodę i eliminuje błędy związane z niepożądanym ruchem kursora. 2. Sposoby realizacji celu…

Czytaj dalej