Autor: Norbert Barwicki
Norbert Barwicki pracuje z systemami Linux od 2007 roku, kiedy to zainstalował swoją pierwszą dystrybucję Ubuntu 7.04. Przez lata eksperymentował z ponad 15 różnymi dystrybucjami, w tym Fedora, Debian, Arch Linux i Gentoo, a od 2015 roku specjalizuje się w administracji serwerami opartymi na CentOS i Red Hat Enterprise Linux. Jako certyfikowany administrator Linux (RHCSA od 2018 roku) dzieli się swoją wiedzą na Linuksowo.pl, gdzie opublikował już ponad 100 artykułów pomagających użytkownikom w przejściu na świat open source.
Aby wygenerować klucz publiczny i prywatny SSH w CentOS i poprawnie ich używać, wykonaj poniższy rozbudowany poradnik krok po kroku. Instrukcje obejmują wszystkie istotne wyjaśnienia oraz zalecane praktyki bezpieczeństwa. 1. Wprowadzenie – czym są klucze SSH? Klucze SSH to para powiązanych ze sobą plików kryptograficznych: klucz prywatny (pozostaje wyłącznie na Twoim komputerze) i klucz publiczny (umieszczany na serwerze). Razem umożliwiają one bezpieczne, bezhasłowe logowanie się na serwer zdalny przez protokół SSH. Klucz publiczny możesz udostępniać i umieszczać na dowolnej liczbie serwerów. Klucz prywatny musisz chronić – nigdy nie wysyłaj go innym osobom i nie udostępniaj publicznie. 2. Wymagania wstępne System…
Aby zainstalować i skonfigurować Ruby on Rails na Debianie, postępuj zgodnie z poniższym, rozbudowanym przewodnikiem. Wyjaśniam każdy etap, opisuję najczęstsze narzędzia oraz podaję zalecenia i praktyczne wskazówki. Wymagania wstępne Aktualny Debian (np. 12 Bookworm) Uprawnienia do instalowania pakietów (sudo/root) Aktywna sieć internetowa 1. Aktualizacja systemu Przed rozpoczęciem instalacji zalecane jest zaktualizowanie systemu: sudo apt update sudo apt upgrade 2. Instalacja narzędzi budujących i zależności Niektóre składniki Ruby wymagają dodatkowych bibliotek: sudo apt install -y build-essential libssl-dev libreadline-dev zlib1g-dev curl git 3. Instalacja Ruby (zalecane – menedżer wersji) Zwykle nie korzysta się z systemowego Ruby ze względu na utrudnienia przy aktualizacji…
IDLE (Integrated Development and Learning Environment) to proste środowisko programistyczne do Pythona, które świetnie nadaje się do nauki oraz prostych projektów. Poniżej znajdziesz kompletny poradnik instalacji i konfiguracji IDLE na Ubuntu — krok po kroku, z objaśnieniami dla początkujących i nie tylko. 1. Czym jest IDLE? IDLE to domyślne środowisko Python — dostępne od razu po instalacji interpretera. Oferuje: Edytor kodu z kolorowaniem składni Interaktywne uruchamianie poleceń (shell) Debugger, narzędzia diagnostyczne Obsługę typowych funkcji Pythona Nadaje się zarówno dla początkujących programistów, jak i osób szybko testujących kod. 2. Wymagania wstępne Ubuntu 22.04/20.04/18.04 (i nowsze) Konto użytkownika z uprawnieniami administratora (sudo)…
Język programowania R to otwartoźródłowy język zaprojektowany z myślą o analizie danych, statystyce, wizualizacji oraz tworzeniu wykresów, szeroko stosowany w nauce, biznesie i bioinformatyce. R jest popularny zarówno w środowiskach akademickich, jak i korporacyjnych, dzięki rozbudowanej bibliotece pakietów oraz możliwości rozbudowy poprzez narzędzia takie jak RStudio czy integrację z Jupyter Notebook. Jest wolnodostępny na licencji GNU, a jego instalacja w systemach Linux jest prosta i dobrze udokumentowana. Co to jest język programowania R? R to język programowania oraz środowisko do obliczeń statystycznych i wizualizacji danych. Wykorzystywany w analizie danych, statystyce, data science, bioinformatyce oraz machine learning. Posiada bogaty ekosystem pakietów…
Aby konwertować dokumenty do formatu PDF w wierszu poleceń na Linuksie, możesz skorzystać z kilku sprawdzonych i darmowych narzędzi. Najpopularniejsze z nich to LibreOffice (do dokumentów tekstowych, arkuszy, prezentacji), ImageMagick (do plików graficznych) oraz inne wyspecjalizowane konwertery. Oto kompletny poradnik krok po kroku: 1. Konwersja dokumentów tekstowych (DOC, DOCX, ODT, TXT) za pomocą LibreOffice LibreOffice to otwartoźródłowy pakiet biurowy, który umożliwia eksport dokumentów do PDF również z wiersza poleceń. Instalacja LibreOffice na Debian/Ubuntu sudo apt update sudo apt install libreoffice Konwersja pliku do PDF Aby przekonwertować plik tekstowy, użyj polecenia: soffice –convert-to pdf /ścieżka/do/pliku.docx Po konwersji w tym samym katalogu…
Najlepsze odtwarzacze muzyki dla terminala w Debianie to: CMUS, MOC (Music On Console) oraz ncmpcpp (klient do MPD). Poniżej znajdziesz rozbudowany poradnik krok po kroku dotyczący każdego z nich – od instalacji, przez podstawową obsługę, po wyjaśnienia oraz konfigurację specjalnych funkcji. 1. CMUS (C* Music Player) CMUS to szybki, lekki i bardzo funkcjonalny odtwarzacz muzyki na terminal, idealny dla użytkowników ceniących minimalizm oraz pełną obsługę klawiaturą. Instalacja W terminalu wpisz: sudo apt update sudo apt install cmus Uruchamianie W terminalu: cmus Podstawowa obsługa Po uruchomieniu widzisz ekran podzielony na kilka paneli (domyślnie: katalogi/muzyka, playlisty itd.). Dodanie muzyki – naciśnij 5…
Aby skompresować pliki i foldery do formatu ZIP w systemie Linux, można skorzystać z narzędzia zip w terminalu, które jest standardowym i szeroko wykorzystywanym rozwiązaniem. Poniżej znajdziesz szczegółowy przewodnik krok po kroku, który wyjaśnia, jak przygotować środowisko, tworzyć archiwa ZIP oraz wykorzystywać dodatkowe opcje. 1. Instalacja niezbędnych narzędzi W większości dystrybucji linuksowych narzędzia zip i unzip nie są domyślnie zainstalowane. Zainstaluj je poleceniem odpowiednim dla swojej dystrybucji (przykład dla Ubuntu/Debiana): sudo apt update sudo apt install zip unzip Na innych dystrybucjach możesz użyć np. dnf (Fedora), yum (CentOS/RHEL) lub pacman (Arch Linux): Fedora/CentOS/RHEL: sudo dnf install zip unzip lub sudo…
Instalacja serwera i pulpitu systemu CentOS – Kompleksowy poradnik Poniżej znajdziesz szczegółową instrukcję instalacji systemu CentOS w wersji serwerowej i z graficznym interfejsem (pulpitem). Cały proces został podzielony na czytelne kroki z wyjaśnieniami, aby nawet początkujący użytkownik mógł swobodnie przeprowadzić instalację. 1. Pobranie obrazu instalacyjnego CentOS Wejdź na oficjalną stronę CentOS (lub jej następców, np. Rocky Linux) i pobierz odpowiedni obraz ISO: Minimal ISO – wersja serwerowa, bez pulpitu graficznego. DVD ISO lub Everything ISO – zawiera dodatkowe pakiety, m.in. środowiska graficzne. Uwaga: Dla starszych instalacji CentOS 7 obrazy dostępne są w repozytoriach archiwalnych. 2. Przygotowanie nośnika instalacyjnego Nagraj obraz…
Aby zainstalować adapter Wi-Fi na USB TP-Link w systemie Linux, należy wykonać kilka kroków, które zależą głównie od modelu adaptera oraz wersji jądra systemu. Poniżej znajduje się rozbudowany poradnik krok po kroku, który pomoże bezpiecznie i skutecznie skonfigurować większość popularnych modeli TP-Link. 1. Sprawdź model adaptera i obsługiwany chip TP-Link produkuje różne modele USB Wi-Fi, np. Archer T2U Plus, TL-WN725N, TL-WN722N itp. Każdy może używać innego układu (chipsetu), najczęściej Realtek (np. RTL8811AU, RTL8188EU). Przed instalacją sterowników sprawdź, jaki chip jest w twoim adapterze. Aby to ustalić – lsusb Wynik zawiera linię z nazwą i identyfikatorem sprzętu np. ID 0bda:0811 Realtek…
Aby ukryć poufne pliki w obrazach za pomocą Steghide w systemie Linux, należy wykonać kilka prostych kroków — od instalacji narzędzia, przez przygotowanie plików, aż po ekstrakcję ukrytych danych. Poniżej znajdziesz kompletny poradnik dostosowany do publikacji na stronę poświęconą Linuksowi. Czym jest Steghide? Steghide to narzędzie służące do steganografii — ukrywania informacji (np. plików tekstowych, archiwów, kluczy) wewnątrz plików graficznych lub dźwiękowych, takich jak JPEG, BMP, WAV, AU. Ukryte dane są opcjonalnie szyfrowane z użyciem wybranego przez Ciebie algorytmu i chronione hasłem. Wymagania wstępne System Linux (np. Ubuntu, Debian, Fedora) Zainstalowany pakiet Steghide Plik graficzny (najlepiej JPEG lub BMP) lub…


